อว. ขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ฉลาดรู้สู่ยุคดิจิทัล “AI Literacy” ในอุดมศึกษาไทย เร่งผลิตกำลังคนทักษะสูง 50,000 อัตรา รับความท้าทายเทคโนโลยี

            สมาคมเครือข่ายการพัฒนาวิชาชีพอาจารย์และองค์กรระดับอุดมศึกษาแห่งประเทศไทย (ควอท) จัดการสัมมนาวิชาการ ครั้งที่ 21 ภายใต้แนวคิด “AI-Powered Higher Education Literacy Learning” มุ่งเน้นการบูรณาการปัญญาประดิษฐ์เพื่อยกระดับสมรรถนะการเรียนรู้ในระดับอุดมศึกษาพร้อมมอบรางวัลอาจารย์ต้นแบบด้านการสอนเมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2569 ณ โรงแรมแอมบาสซาเดอร์ กรุงเทพฯ

          นางวัฒนาโสภี สุขสอาด ที่ปรึกษาด้านยุทธศาสตร์และแผนการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมได้รับมอบหมายจากปลัดกระทรวง อว. เป็นประธานในพิธีเปิดการประชุมวิชาการพร้อมบรรยายพิเศษโดยเน้นย้ำประเด็นสำคัญที่ชี้ให้เห็นว่า ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัล สถาบันอุดมศึกษาจำเป็นต้องปรับกระบวนทัศน์จากการรับข้อมูลสู่การสร้าง “ความฉลาดรู้ด้านปัญญาประดิษฐ์” (AI Literacy) ซึ่งครอบคลุมทั้งทักษะการคิดวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) และจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยี เพื่อป้องกันภาวะการพึ่งพาเทคโนโลยีจนลดทอนศักยภาพการเรียนรู้เชิงลึก (Deep Learning)ซึ่งไม่ใช่แค่การเรียนรู้การใช้เครื่องมือ แต่คือการบ่มเพาะทักษะการคิดวิเคราะห์ระดับสูงและการใช้ AI อย่างมีจริยธรรม ดังนั้น การจัดการเรียนการสอนปัจจุบันไม่ได้อยู่ในยุคที่ตั้งคำถามว่า "จะให้นักศึกษาใช้ AI หรือไม่" แต่เราอยู่ในยุคที่ต้องออกแบบว่า "เราจะใช้ AI อย่างไรให้เกิดความฉลาดรู้ และไม่ลดทอนศักยภาพการคิดของมนุษย์" ซึ่งผู้เรียนต้องปรับบทบาทจากผู้รับข้อมูลเป็นผู้ตั้งคำถามที่ชาญฉลาดและผู้ตรวจสอบความถูกต้องที่รอบคอบ การหลอมรวมสติปัญญาของมนุษย์เข้ากับความรวดเร็วของ AI จะเป็นพลังขับเคลื่อนสังคมที่ช่วยให้เราก้าวข้ามขีดจำกัดเดิมของการเรียนรู้ เปลี่ยนห้องเรียนให้เป็นพื้นที่แห่งนวัตกรรมและเตรียมความพร้อมสู่การสร้างกำลังคนที่เท่าทันต่อความเปลี่ยนแปลงของโลกอนาคต

            กระทรวง อว.ให้ความสำคัญกับการขับเคลื่อนนโยบายการพัฒนากำลังคนด้าน AI ภายใต้แนวคิดในการจัดตั้งศูนย์ UAIC(University AI Consulting and Development Center)เพื่อสนับสนุนให้เกิดแหล่งให้คำปรึกษาและพัฒนาเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในสถาบันอุดมศึกษา สำหรับเป็นพี่เลี้ยงทางเทคโนโลยีให้แก่อาจารย์และนักศึกษา รวมทั้งการสร้างระบบนิเวศข้อมูลให้มีระบบข้อมูลกลางอัจฉริยะ (Smart Data Hub) และสนับสนุนการใช้AI สู่บริการสาธารณะ(AI for Public Service)อันเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารงานและการวิจัยเพื่อยกระดับศักยภาพประชาชนและชุมชนในพื้นที่โดยพันธกิจสำคัญที่สุดคือการจัดการเรียนการสอนที่มุ่งเน้นการผลิตกำลังคนในระดับสูงให้มีคุณภาพ มีคุณลักษณะเชื่อมโยงและสอดคล้องกับความต้องการของประเทศ ซึ่งสถาบันอุดมศึกษาจำเป็นต้องเตรียมพร้อมให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอต้องวิเคราะห์และวางแผนรูปแบบการเรียนรู้ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต โดยมุ่งเน้นการออกแบบหลักสูตรที่รองรับการเปลี่ยนแปลง มีการเตรียมความพร้อมทั้งด้านบุคลากร และทรัพยากร เพื่อให้คณาจารย์มีความสามารถในการจัดการเรียนรู้หลากหลายรูปแบบและหลายช่องทางทั้งแบบออนไลน์ และแบบผสมผสาน สามารถประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ในการสอน สามารถจัดการเรียนรู้ข้ามศาสตร์ และมีความเป็นอาจารย์มืออาชีพทั้งด้านการสอน การวิจัย การบริหารวิชาการ ซึ่งพันธกิจที่สำคัญนี้จะไม่สามารถสร้างผลสัมฤทธิ์ได้เลย หากขาด "คณาจารย์" ผู้เป็นหัวใจสำคัญในการนำทาง เพราะคณาจารย์ คือผู้นำในการพัฒนาวิชาชีพที่จะบูรณาการ AI อย่างมีจริยธรรม และบ่มเพาะบัณฑิตให้ตอบสนองต่อเป้าหมายการพัฒนาประเทศ

              ที่ปรึกษาด้านยุทธศาสตร์และแผนการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้แสดงความยินดีและชื่นชมสถาบันการศึกษา ตลอดจนผู้ที่ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติทุกท่าน โดยเฉพาะผู้ที่ผ่านการรับรองมาตรฐาน THAILAND-PSF ระดับที่ 4 (Mastery Teacher) และอาจารย์ต้นแบบด้านการสอน และรางวัลเชิดชูเกียรติมหาวิทยาลัยที่มีการส่งเสริมพัฒนาการจัดการเรียนการสอน ตามแนวทางการพัฒนาคุณภาพอาจารย์เพื่อส่งเสริมการบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา ของสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมโดยคาดหวังว่า "ผู้นำและต้นแบบ"จะเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาวิชาชีพ นำ AI มาบูรณาการกับการจัดการเรียนการสอนอย่างมีจริยธรรม ตลอดจนขยายผลองค์ความรู้เหล่านี้เพื่อบ่มเพาะบัณฑิตให้ตอบสนองต่อเป้าหมายการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนต่อไป

            ในโอกาสเดียวกันนี้ ผศ.ดร.วิรัช เลิศไพฑูรย์พันธ์นายกสมาคม ควอท ได้กล่าวถึงความสำคัญของการการประชุมวิชาการในครั้งนี้ที่ได้เชิญผู้ทรงคุณวุฒิทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศมาร่วมถ่ายทอดความรู้ เพื่อให้ผู้เข้าร่วมประชุมสัมมนาสามารถเตรียมพร้อมให้เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงในอนาคต นอกจากนั้นในปี 2569สมาคมได้คัดเลือกและมอบรางวัลอาจารย์ต้นแบบด้านการสอน จำนวน 6 ราย และจากสถาบันอุดมศึกษาที่มีนโยบายส่งเสริมการพัฒนาการเรียนการสอนอาจารย์ต้นแบบจำนวน 6 สถาบัน รวมทั้งได้จัดให้มีการอบรมเชิงปฏิบัติการในด้านการเรียนการสอนทางในหลากหลายสาขาวิชา ทั้งด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มนุษย์ศาสตร์สังคมศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์ เพื่อเปิดโอกาสให้อาจารย์ในสถาบันอุดมศึกษาได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้และถ่ายทอดองค์ความรู้ ตลอดจนประสบการณ์ในการจัดการเรียนการสอนจากการปฏิบัติจริงกับคณาจารย์ในสถาบันอุดมศึกษาถาบันทั่วประเทศอย่างทั่วถึง

เผยแพร่ข่าว : นางสาวพรชิตา รุกขชาติ
สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
กลุ่มสื่อสารองค์กร
โทรศัพท์ 0 2333 3782
E-mail : pr@mhesi.go.th
Facebook : MHESIThailand
Instagram : mhesithailand
Tiktok : @mhesithailand
X (Twitter) : @MHESIThailand
YouTube : @MHESIThailand