Account
Please wait, authorizing ...
×
เข้าสู่ระบบ

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me

เครือข่ายปฏิบัติการน้ำชุมชน

ยุทธศาสตร์
ไฟล์ Download
รูป intro
แกเลอรี่
ระบบปฏิบัติการ
หมวดหมู่
หน่วยงาน

ประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม ทรัพยากรน้ำจึงเป็นสิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิตของประชากรส่วนมากของประเทศ อย่างไรก็ตาม ยังมีประชากรในพื้นที่ต่างๆ ที่ประสบปัญหาเกี่ยวกับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ทั้งปัญหาภัยแล้ง หรือปัญหาน้ำหลาก เนื่องจากพื้นที่เกษตรกรรมประเทศไทย มีประมาณ 130 ล้านไร่ เป็นพื้นที่ในเขตชลประทาน 30 ล้านไร่ และพื้นที่เกษตรน้ำฝน 100 ล้านไร่ ซึ่งในส่วนนี้อาจแก้ปัญหาได้หากชุมชนบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอย่างเป็นระบบในพื้นที่ของตนเอง แม้ในอดีตจะมีความพยายามในการแก้ปัญหาในพื้นที่ต่างๆ แต่การปฏิบัติที่ผ่านมายังแก้ปัญหาได้ไม่สอดคล้องเหมาะสมกับภูมิสังคมของชุมชน จึงเกิดผลต่อเนื่องเป็นปัญหาความยากจน และปัญหาหนี้สินของครัวเรือน เพราะการทำเกษตรไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร

การประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการแก้ปัญหา
หลักการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของชุมชนในเบื้องต้นนั้น จำเป็นที่จะต้องมีระบบข้อมูลสนับสนุนในการตัดสินใจเกี่ยวกับการบริหารจัดการน้ำ เพื่อให้มีปริมาณน้ำที่เพียงพอต่อการผลิตภาคเกษตรกรรมของชุมชนในฤดูกาลต่างๆ

สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร (องค์การมหาชน) - สสนก. ได้มีความพยายามในการแก้ปัญหาดังกล่าว โดยการนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดการข้อมูลของชุมชนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการทรัพยากรน้ำ ดังนี้

1.  ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ 
-  ใช้แผนที่ภูมิศาสตร์ ภาพถ่ายดาวเทียมความละเอียดสูง และเครื่องจับพิกัดจุด GPS ในการสำรวจแหล่งน้ำ ทำแผนที่แหล่งน้ำ ทำแผนที่แนวเขตป่าอนุรักษ์ ทำข้อมูลตำแหน่งฝายชะลอความชุ่มชื้น และจัดการทรัพยากรน้ำท้องถิ่น
-  ใช้อุปกรณ์โทรมาตรขนาดเล็ก ในการเก็บข้อมูลสภาพแวดล้อม เพื่อนำไปปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิต
2.  ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ
-  ใช้โปรแกรม Excel ในการแก้ปัญหารายได้-รายจ่าย-หนี้สินครัวเรือน โดยการทำระบบบัญชีครัวเรือน บัญชีชุมชน ฐานข้อมูลครัวเรือน บัญชีน้ำ และสนับสนุนให้ชุมชนมีการวางแผนการผลิต การจัดการน้ำที่มีประสิทธิภาพ

ความสำเร็จ
ความสำเร็จของเครือข่ายปฏิบัติการน้ำชุมชน สามารถแสดงให้เห็นเป็นขั้นตอนได้ ดังนี้
1.  ชุมชนสามารถหาแหล่งกักเก็บน้ำ และดูแลรักษาพื้นที่ป่าต้นน้ำ
2.  ชุมชนสามารถเก็บกักน้ำเอาไว้ใช้อย่างเพียงพอ ในช่วงฤดูแล้ง และฝนทิ้งช่วง
3.  เกิดการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ และมีแผนการผลิตที่สอดคล้องกับสภาพภูมิสังคมของแต่ละท้องถิ่น
4.  เกิดการบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ ชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลรักษา และมีคณะกรรมการในการติดตามผล
5.  มีการขยายเครือข่ายการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำชุมชนไปยังบริเวณพื้นที่ใกล้เคียง และนำต้นแบบการจัดการน้ำไปประยุกต์ใช้ได้กับสภาพภูมิสังคมของแต่ละชุมชน

ตัวอย่างความสำเร็จของเครือข่ายปฏิบัติการน้ำชุมชน
ด้านผลผลิต
ตัวอย่างการวางแผนการผลิตของนางอรุณ  เหลือสืบพันธ์ ในปี 2552 มีต้นทุนในการผลิต 564,923 บาท ได้รายรับทั้งหมด 1,349,746 บาท รวมได้กำไรจากการขายผลผลิตทางการเกษตรเป็นมูลค่า 784,823 บาท จากเดิมมีรายรับทั้งหมดเพียง 157,500 บาท

งินออม
ตัวอย่างแสดงการลดค่าใช้จ่ายของชุมชนบ้านลิ่มทอง จ.บุรีรัมย์ จากการดำเนินโครงการของ สสนก.

* เฉลี่ยเงินออม 4,800 บาท/เดือน  (57,600 บาท/ปี)  จากการสุ่มตัวอย่าง 20 ครัวเรือน

ทรัพย์สินของชุมชน

*ราคารถแทร็คเตอร์แตกต่างกันตามกำลังเครื่องยนต์

 

กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.)
เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อการพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม สร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศอย่างยั่งยืน ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร
หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆ ที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยเร็วที่สุดต่อไป

contact us

กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.) mostQR
75/47 ถ.พระราม 6 ราชเทวี กทม. 10400
โทร. 0 2 333 3700
โทรสาร 0 2 333 3833
Call Center : 1313

อีเมล์ : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Most Call Center 1313
Most Community
2017 Ministry of Science and Technology. All Rights Reserved.
ipv6 ready